بسمه تعالی وزارت کشور سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور شیوه نامه کمک‌های بلاعوض شهرداری (ماده 16 و 17 دستورالعمل سابق بودجه) معاونت توسعه منابع و پشتیبانی دفتر برنامه ریزی و بودجه مهر ماه 1399 **مقدمه** این شیوه نامه در راستای اصلاح و بروز رسانی دستورالعمل ابلاغی شماره ۵۵۶۱۳ مورخ ۱۳۹۵/۱۱/۶ (نحوه هزینه کرد ماده ۱۶و۱۷ بودجه شهرداری) و پیرو دستورالعمل ابلاغی وزیر محترم کشور به شماره ۱۹۱۷۱۰ مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۱۷ موضوع طرز تهیه وتدوین ،اجرا و تفریغ بودجه شهرداری و اصلاحیه آن به شماره ۴۲۰۰۰ مورخ ۱۳۹۸/۸/۱۴ و همچنین بخشنامه بودجه سالانه شهرداری‌ها برای ارائه چارچوب هزینه کرد اعتبارات فصل پنجم از طبقه بندی اقتصادی بودجه شهرداری ها (کمک های بلاعوض) تهیه و ابلاغ می‌گردد. لازم به توضیح است که دستورالعمل قبلی (نحوه هزینه کرد ماده ۱۶و۱۷ بودجه شهرداری ابلاغی به شماره ۵۵۶۱۳ مورخ ۱۳۹۵/۱۱/۶) در این خصوص از این پس ملغی و شیوه نامه حاضر ملاک عمل شهرداری‌ها خواهد بود. **هدف** نظاممند و بهینه نمودن پرداخت کمک‌های بلاعوض شهرداری در راستای وظایف محوله به آن‌ها مطابق با وظایف آن‌ها در ماده ۵۵ قانون شهرداری، سیاست های راهبردی و برنامه‌های کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت شهرداری. **دامنه شمول** کلیه شهرداری‌های سراسر کشور **ماده ۱ – تعاریف واصطلاحات** **۱-۱ – اجرای قانون نوسازی (تبصره ۵ ماده ۲)** کمک هایی که در اجرای تبصره ۵ ماده ۲ قانون نوسازی و عمران شهری مصوب ۱۳۴۷و اصلاحات بعدی آن به در جهت وصول عوارض ماده ۲ قانون فوق به مصرف می‌رسد. **۱-۲ – کتابخانه** مطابق با تعاریف مندرج در قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه های عمومی کشور و تفاهم نامه مربوطه **۱ – ۳ –حوادث غیر مترقبه** به حوادثی که ناشی از عوامل طبیعی از قبیل زلزله ، سیل ،طوفان و ... و یا عوامل غیر طبیعی و انسان ساز مانند جنگ ، درگیری ها، بیماری‌های واگیردار و ... اطلاق می‌شود. ۱-۴- سازمان ها، موسسات و شرکت‌های وابسته و تابعه سازمانها، موسسات و شرکتهایی که بر اساس مواد ۸۴ و ۱۱۱ قانون شهرداری و در حیطه وظایف و در راستای انجام تکالیف محوله به شهرداری با مجوز رسمی از مراجع ذیصلاح (وزارت کشور) تأسیس می شوند. ماده ۲- ضوابط اجرایی ۲-۱- اعتبارات کمک های بلاعوض شهرداری (فصل پنجم اعتبارات هزینه‌ای- کد ۱۵۰۰۰۰ طبقه بندی اقتصادی) می تواند **حداکثر به میزان ۲ درصد بودجه هزینه ای** (جاری- کد ۱۰۰۰۰۰ طبقه بندی اقتصادی) سالیانه شهرداری باشد که پس از تصویب شورای اسلامی شهر و با رعایت مفاد این شیوه‌نامه، قابل هزینه‌کرد خواهد بود. **تبصره ۱:** درصد تعیین شده در این بند برای کلیه شهرداری‌ها ثابت می‌باشد و در صورت تغییرات احتمالی در بخشنامه بودجه سالانه شهرداری‌ها، درصد فوق توسط سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور اصلاح و ابلاغ خواهد شد. **تبصره ۲:** هرگونه کمک به موسسات، شرکت ها و سازمان های وابسته (تأسیس شده بر اساس مواد ۸۴ و ۱۱۱ قانون شهرداری که منطبق با وظایف محوله شهرداری باشد)، کمک به بودجه شورای اسلامی شهر، کمک به کتابخانه‌ها ، کمک به اجرای قانون نوسازی از محل درآمد ۱۰٪ قانون نوسازی و عمران شهری (تبصره ۵ ماده ۲) و همچنین تقدیر از شهروندان خوش حساب در حوزه پرداخت عوارض، **مستثنی از حد نصاب** فوق‌الذکر (۲٪) می‌باشند. **تبصره ۳:** هرگونه کمک بلاعوض شهرداری بایستی در راستای وظایف محوله مطابق با ماده ۵۵ قانون شهرداری وسایر قوانین مرتبط و سیاست ها و برنامه های مصوب شهری باشد و هزینه‌کرد آن خارج از حیطه وظایف و ماموریت های شهرداری به استناد تبصره ذیل ماده ۶۰ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) ممنوع خواهد بود. ۲-۲- هر گونه کمک به دستگاه های اجرایی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری به استناد ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت ممنوع خواهد بود. ۲-۳- هرگونه پرداختی بعنوان کمک و یا تشویقی **از محل اعتبارات این شیوه‌نامه** در وجه شهردار، اعضای شورای اسلامی شهر و کارکنان شهرداری (تحت هر عنوان قرارداد استخدامی) ممنوع خواهد بود. **تبصره:** پرداختی به کارکنان شهرداری الزاماً بایستی در فصل اول (جبران خدمات) و یا فصل ششم (رفاهیات پرسنل) اعتبارات هزینه ای، پیش بینی و پرداخت گردند. ۲-۴- پرداخت این کمک‌ها می بایست به تناسب وصول درآمد ها و به میزان تحقق بودجه و در فواصل زمانی مشخص طی فرآیند تخصیص بودجه به استناد دستورالعمل بودجه و رعایت مراتب شیوه نامه کمیته تخصیص اعتبار در دوره عمل بودجه صورت پذیرد. **تبصره:** پس از تصویب بودجه در شورای اسلامی شهر و طی مراحل قانونی و تعیین حدود اعتبارات این شیوه نامه، شورا می‌تواند به جهت تسریع در انجام امور، اختیار پرداخت مشمولین این شیوه‌نامه را به شهرداری تفویض نماید. در هر صورت شهرداری باید در دوره های زمانی مشخص، گزارش عملکرد اجرای مفاد این شیوه نامه را جهت استحضار به شورای اسلامی ارائه نماید. ۲-۵- هرگونه پرداختی بابت کمک از محل ردیف‌های این شیوه نامه می بایست الزاماً با درخواست شهردار (شهرداری) و طی ترتیبات تبصره ذیل بند ۲-۴ صورت پذیرد. ۲-۶- عدم پرداخت کمک در دوره عمل بودجه مربوطه، هیچگونه تعهدی در سنوات آتی برای شهرداری ایجاد نخواهد کرد. ۲-۷- هرگونه پرداخت در قالب کمک از ردیف‌های مذکور به کلیه اشخاص حقیقی مشمول، تحت هر عنوان، صرفاً یک بار در سال خواهد بود. ۲-۸- هرگونه واگذاری اموال و داراییهای شهرداری بدون رعایت ترتیبات قانونی ممنوع خواهد بود. ماده ۳ – کدهای بودجه‌ای سابق و مقایسه آن با کدهای بودجه‌ای فعلی (کمک‌های بلاعوض) ماده ۱۶ – کمک بخش عمومی (بودجه سابق) | کد ۱۵۰۱۰۰ – کمک مالی به سازمان های وابسته، موسسات انتفاعی و شرکت‌های تابعه (بودجه جدید) کد ۴۱۶۰۱ | کمک به بودجه شورای اسلامی شهر | کمک به سازمان‌های وابسته (مطابق با ماده ۸۴ قانون شهرداری) | کد ۱۵۰۱۰۱ کد ۴۱۶۰۲ | کمک به اجرای قانون نوسازی از محل درآمد ۱۰٪ قانون (تبصره ۵ ماده ۲) | کمک به موسسات و شرکت های تابعه (مطابق با ماده ۱۱۱ قانون شهرداری) | کد ۱۵۰۱۰۲ کد ۴۱۶۰۳ | کمک به کتابخانه‌ها | **کد ۱۵۰۲۰۰ – کمک مالی به اشخاص حقوقی (بودجه جدید)** کد ۴۱۶۰۴ | کمک به خسارت دیدگان حوادث غیر مترقبه | کمک به بودجه شورای اسلامی شهر | ۱۵۰۲۰۱ کد ۴۱۶۰۵ | کمک به سازمان اتوبوسرانی و مینی بوسرانی | کمک به اجرای قانون نوسازی از محل درآمد ۱۰٪ قانون | ۱۵۰۲۰۲ کد ۴۱۶۰۶ | کمک به سامانه قطار شهری | کمک به کتابخانه‌ها | ۱۵۰۲۰۳ کد ۴۱۶۰۷ | کمک به سایر موسسات وابسته | کمک به سازمان های مردم نهاد (NGO) | ۱۵۰۲۰۴ کد ۴۱۶۰۸ | سایر کمک ها به بخش عمومی | کمک به مراکز غیر دولتی برای نگهداری و توانبخشی معلولین و سالمندان و بیماران روانی مزمن | ۱۵۰۲۰۵ ماده ۱۷ – کمک بخش خصوصی (بودجه سابق) | حمایت از برنامه های مدیریت محله | ۱۵۰۲۰۶ کد ۴۱۷۰۱ | کمک به موسسات خصوصی و اشخاص | کمک به موسسات بخش خصوصی | ۱۵۰۲۰۷ کد ۴۱۷۰۲ | هدایا و پرداخت های تشویقی | کمک به سایر نهادهای بخش عمومی | ۱۵۰۲۰۸ کد ۴۱۷۰۳ | کمک ها و اعانات به مستمندان | سایر | ۱۵۰۲۹۰ کد ۴۱۷۰۴ | کفن و دفن اموات بلاصاحب | **کد ۱۵۰۳۰۰ – کمک مالی به اشخاص حقیقی (بودجه جدید)** | | کمک به خسارت دیدگان حوادث غیر مترقبه | ۱۵۰۳۰۱ | | ساماندهی و کمک به اقشار آسیب پذیر | ۱۵۰۳۰۲ | | هدایا و پرداخت‌های تشویقی | ۱۵۰۳۰۴ | | کفن و دفن اموات بلاصاحب | ۱۵۰۳۰۵ | | سایر | ۱۵۰۳۹۰ **تبصره:** اعتبارات احتمالی ردیف‌های سایر می‌بایست الزاماً در صورت عدم وجود ردیف با نام در ردیف‌های فوق و متناسب با سرفصل مربوطه و در چارچوب سایر قوانین و مقررات مربوطه پیش بینی گردد. ماده ۴ – توضیحات تکمیلی **۴-۱-کمک به سازمان های وابسته، موسسات انتفاعی و شرکت‌های تابعه (کد ۱۵۰۱۰۱ و ۱۵۰۱۰۲)** صرفاً سازمان ها، موسسات و شرکت‌های تابعه تشکیل شده بر اساس مواد ۸۴ و ۱۱۱ قانون شهرداری که دارای شخصیت حقوقی مستقل از شهرداری بوده و تبعاً دارای بودجه مستقل از بودجه عمومی شهرداری می‌باشند و نیز الزاماً در راستای وظایف قانونی محوله در مفاد ماده ۵۵ قانون شهرداری تاسیس می‌شوند. **تبصره:** سازمان‌های وابسته ماده ۵۴ قانون شهرداری به جهت مفاد اساس نامه آن‌ها، مستقل از شهرداری نبوده و به تبع آن دارای بودجه مستقل از شهرداری نخواهند بود و مشمول کمک های موضوع این شیوه نامه نمی باشند. **۴-۲ – مک به اشخاص حقوقی (کدهای ۱۵۰۲۰۱ تا ۱۵۰۲۹۰)** منظور کمک به آن دسته از فعالیت های اجتماعی ، فرهنگی، مذهبی، بهداشتی، آموزشی و ورزشی هستند که با هدف ارتقاء فرهنگ، آموزش و بهداشت عمومی و ترویج آن، نشاط اجتماعی و فعالیت‌های مذهبی منطبق با وظایف محوله به شهرداری در ماده ۵۵ قانون شهرداری باشد. **تبصره:** اشخاص حقوقی و یا نهادهایی که در اجرای برنامه های خود از اینگونه کمک ها استفاده می‌کنند موظفند به طرق مختلف نسبت به نقش و سهم شهرداری در اجرای این برنامه‌ها به عموم شهروندان اطلاع رسانی نمایند. **۴-۲-۱-۱ – کمک جهت وصول عوارض ماده ۲ قانون نوسازی و عمران شهری از محل درآمد ۱۰٪ قانون مذکور (تبصره ۵ ماده ۲ )** **تبصره :** شهرداریها مکلفند ردیف مذکور را برای تأمین هزینه های اداری و وصول عوارض باتوجه به تبصره ۵ ماده ۲ قانون نوسازی و عمران شهری پیش بینی و هزینه نمایند. **۴-۲-۲-۲ – کمک به کتابخانه‌ها** کلیه اعتبارات این ردیف بایستی مطابق با قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه های عمومی کشور و مطابق با مفاد تفاهم نامه فی ما بین سازمان شهرداری ها ودهیاری ها کشور و نهاد کتابخانه های عمومی کشور (ابلاغی طی نامه شماره ۱۰۴۰۴مورخ ۱۳۹۵/۳/۱۷) پیش بینی و پرداخت گردند. **تبصره ۱ :** شهرداری موظفند کمک‌های فوق را به حساب انجمن کتابخانه‌های عمومی همان شهر واریز نمایند. **تبصره ۲ :** دیون سنوات قبل موضوع این بند مشمول این ردیف نمی باشد و بایستی در دیون جاری در فصل هفتم از طبقه اعتبارات هزینه ای (جاری-کد ۱۰۰۰۰۰ طبقه بندی اقتصادی) شهرداری پیش بینی و پرداخت گردند. **۴-۳- کمک به اشخاص حقیقی (کدهای ۱۵۰۳۰۱ تا ۱۵۰۳۹۰)** منظور کمک هایی هستند که بر اساس ردیف های ابلاغی به اشخاص حقیقی به شرح ذیل پرداخت خواهد شد. **۴-۳-۱- ساماندهی و کمک به اقشار آسیب پذیر** به استناد بند ۵ و ۲۳ ماده ۵۵ قانون شهرداری، اشخاص حقیقی در راه مانده (با تاییدیه از نیروی انتظامی شهر ) ، بیماران خاص (با تاییدیه وزارت بهداشت یا دانشگاه علوم پزشکی مرکز استان )، زندانیان غیر عمد (با تاییدیه ستاد دیه )، ترک اعتیاد افراد معتاد به مواد مخدر (با تاییدیه نیروی انتظامی و مراکز قانونی درمانی ترک اعتیاد) و ساماندهی گرم خانه‌های شهرداری مشمول کمک های این بند خواهند بود. همچنین افراد تحت حمایت سازمان بهزیستی یا کمیته امداد امام خمینی (ره ) نیز در این بخش قرار می گیرند. **۴-۳-۲- هدایا و پرداخت‌های تشویقی** منظور پرداخت های تشویقی (نقدی) هستند که در جهت تقدیر از شهروندان خوش حساب در حوزه پرداخت عوارض و یا در جهت فرهنگ سازی عمومی شهری به عنوان مثال شهروند نمونه صورت می‌پذیرد. **۴-۳-۳- کفن و دفن اموات بلاصاحب** کمک های پرداختی جهت هزینه های کفن و دفن و قبر افراد بدون صاحب با تایید سازمان ها و نهادهای ذیربط (نیروی انتظامی، پزشکی قانونی و ....) ❖ این شیوه نامه در ۴ ماده، ۱۵ بند و ۱۱ تبصره تدوین و از سال ۱۴۰۰ به بعد جهت رعایت و اجرا در بودجه‌های سنواتی شهرداری‌های سراسر کشور الزامی خواهد بود.